Przejdź do treści

Bezpłatny miesięcznik o zdrowiu dla pacjentów z Radomia i okolic. Wydawany od grudnia 1995 roku.

Zdrowie

Prace na polu i w ogrodzie - jak przejść przez wrzesień bez kontuzji

Zdrówko nr 370, wrzesień 2026, strona 15
Redakcja Zdrówka

Grafika wektorowa skrzynia z owocami na polu świecące słońce z chmurkami
Prace na polu i w ogrodzie

Wrzesień to na wsi i w przydomowym ogrodzie jeden z najbardziej pracowitych miesięcy. Praca na świeżym powietrzu jest doskonałą formą ruchu, ale statystyki pokazują, że jesienią najłatwiej też o uraz. Jak połączyć jedno z drugim?

Kręgosłup, czyli najczęstszy uraz

Skrzynka jabłek czy worek ziemniaków waży kilkanaście kilogramów, a podnoszony jest kilkadziesiąt razy dziennie. Zasada jest prosta: ciężar podnosimy z przysiadu, z wyprostowanymi plecami i napiętym brzuchem, trzymając ładunek blisko ciała, bez jednoczesnego skrętu tułowia. Lepiej pójść dwa razy z lżejszym ciężarem niż raz z takim, który zmusza do szarpnięcia.

Przerwy ważniejsze niż tempo

Kilkugodzinna praca w jednej pozycji, na kolanach albo w skłonie, męczy mięśnie bardziej niż sam ciężar. Co czterdzieści, sześćdziesiąt minut warto się wyprostować, przejść kilkadziesiąt kroków i rozciągnąć plecy. Pomaga też zmienianie rodzaju czynności, żeby nie obciążać w kółko tych samych stawów.

Maszyny nie wybaczają pośpiechu

Z danych KRUS wynika, że połowa wypadków w gospodarstwie to zwyczajne upadki, a co dziesiąty to pochwycenie lub uderzenie przez ruchome części maszyn. Jedno i drugie zdarza się najczęściej w pośpiechu, przy włączonym silniku. Zanim ktokolwiek sięgnie do zapchanego podajnika, kosiarki czy rozdrabniacza, urządzenie musi być wyłączone i unieruchomione. Wał przegubowo-teleskopowy zawsze powinien mieć osłonę.

Do pracy zakładamy dopasowaną odzież bez luźnych rękawów i sznurków oraz obuwie z twardym noskiem, a przy głośnych maszynach ochronniki słuchu.

Pyły i pleśnie

Jesienią rośnie narażenie na pyły. Przerzucanie słomy, siana, ziarna czy kompostu unosi w powietrze zarodniki grzybów, które u osób wrażliwych wywołują kaszel, katar i duszność, a przy dużej ekspozycji mogą prowadzić do poważniejszych chorób płuc. Przy takich pracach warto założyć półmaskę filtrującą i okulary ochronne oraz pracować pod wiatr.

Kleszcze, osy i szerszenie

Kleszcze są aktywne aż do przymrozków, dlatego po pracy w wysokiej trawie i przy krzewach należy obejrzeć całe ciało i sprawdzić dzieci. Wrzesień to również czas, gdy osy i szerszenie stają się bardziej natrętne przy owocach.

Osoby, u których po użądleniu wystąpiła kiedyś duszność, obrzęk twarzy lub omdlenie, powinny mieć przy sobie zestaw przepisany przez lekarza i nie pracować w sadzie samotnie.

O czym łatwo zapomnieć

Warto sprawdzić, czy szczepienie przeciw tężcowi nie jest starsze niż dziesięć lat, bo do zakażenia dochodzi przez zabrudzone ziemią rany. Przy sobie powinna być naładowana komórka, a w gospodarstwie kompletna apteczka. Nawet chłodnym dniem trzeba pić wodę, bo pragnienie przy wysiłku odczuwa się słabiej niż latem.

Pole to nie plac zabaw

Ostatnia zasada dotyczy dzieci. Podwórko gospodarskie jest miejscem pracy, a nie zabawy. Dziecko nie powinno przebywać w pobliżu pracujących maszyn ani wykonywać czynności przekraczających jego siły. Rozsądne planowanie, przerwy i sprawny sprzęt sprawiają, że jesienne prace kończą się zmęczeniem i satysfakcją, a nie wizytą na oddziale ratunkowym.

Źródła:

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) - zasady bezpiecznej pracy w gospodarstwie rolnym oraz wykaz czynności szczególnie niebezpiecznych, których nie wolno powierzać dzieciom poniżej 16 lat.

Państwowa Inspekcja Pracy - materiały prewencyjne dotyczące bezpieczeństwa w rolnictwie.

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Zakład Higieny. Profilaktyka chorób odkleszczowych i szczepienia przeciw tężcowi.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) - zalecenia dotyczące aktywności fizycznej dorosłych.

Tematy

Przyjaciele Zdrówka

Szpitale i instytucje