Brachyterapia w RCO – leczenie promieniowaniem z bliska

Radioterapia kojarzy się Pacjentom z dużym aparatem napromieniającym ciało z zewnątrz. Jedną z jej odmian jest jednak brachyterapia, w której źródło promieniowania trafia bezpośrednio do guza lub w jego sąsiedztwo.

Czym brachyterapia różni się od klasycznej radioterapii

Podstawowa różnica dotyczy źródła promieniowania. W teleradioterapii są nim aparaty – najczęściej przyspieszacze liniowe – natomiast w brachyterapii wykorzystuje się materiał promieniotwórczy.

– W brachyterapii wykorzystujemy drobinkę pierwiastka promieniotwórczego, który emituje promieniowanie deponowane w tkance po przyłożeniu go w bliskim sąsiedztwie guza czy tkanki, którą chcemy leczyć – wyjaśnia lek. Mirosław Kolbusz, Specjalista Radioterapii Onkologicznej Radomskiego Centrum Onkologii.

Obiema metodami leczy się nowotwory złośliwe, radykalnie lub uzupełniająco. Klasyczna radioterapia obejmuje większe obszary, np. guz wraz z węzłami chłonnymi. Brachyterapia sprawdza się przy mniejszych objętościach: w leczeniu raka gruczołu krokowego, nowotworów skóry czy w napromienianiu loży po guzie piersi. Stosuje się ją też w guzach płuca, a niekiedy paliatywnie – dla złagodzenia objawów.

Jak wygląda zabieg

W brachyterapii śródtkankowej aplikatory – najczęściej stalowe igły – wprowadza się bezpośrednio do tkanek.

– Tak leczymy na przykład raka gruczołu krokowego, kiedy pod kontrolą ultrasonografu przezodbytniczego zakładamy aplikatory w obręb prostaty i napromieniamy ją niejako od środka – mówi lek. Mirosław Kolbusz.

U wybranych Pacjentek z rakiem piersi stosuje się przyspieszone częściowe napromienianie piersi. Igły służą wówczas do wprowadzenia elastycznych plastikowych rurek, zabezpieczonych na końcach tzw. stoperami, które pozostają w piersi przez około pięć dni. W tym czasie podaje się zwykle dwie dawki promieniowania dziennie, a po zakończeniu leczenia aplikatory są usuwane.

W nowotworach skóry stosuje się brachyterapię kontaktową, a przełomem okazały się drukarki 3D. Na podstawie tomografii komputerowej drukuje się maskę z kanałami na aplikatory, dopasowaną dokładnie do kształtu ciała Pacjenta – także w trudnych miejscach, takich jak okolice nosa, ust czy uszu. Po tomografii z założoną maską planuje się napromienianie, trwające od tygodnia do kilku tygodni.

– Brachyterapia stanowi alternatywę np. w przypadku nowotworów skóry, gdzie mamy bardzo dobre efekty kosmetyczne, Pacjenci są zadowoleni, a leczenie jest mało inwazyjne – podkreśla specjalista.

Ile trwa leczenie

Czas terapii zależy od rodzaju nowotworu i celu leczenia. W brachyterapii śródtkankowej najczęściej jest to jednorazowe założenie aplikatorów i kilka dni napromieniania albo dwa–trzy zabiegi powtarzane w odstępach. W guzach płuca Pacjent przyjeżdża na sesję raz na tydzień lub dwa – aplikator zakłada się tylko na czas napromieniania.

Kiedy brachyterapia nie wystarczy

Ograniczeniem jest miejscowe zaawansowanie nowotworu – gdy guz nacieka kość lub głębokie tkanki, rozważa się klasyczną radioterapię albo chirurgię. Dlatego, jak zaznacza lek. Mirosław Kolbusz, we współczesnej onkologii nie mówi się o zastępowaniu jednej metody drugą, lecz o ich łączeniu – z chirurgią, chemioterapią czy immunoterapią – w zależności od sytuacji klinicznej.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

– Kiedy uruchamiam sprzęt do brachyterapii, czuję się trochę jak pilot samolotu, bo jest cała checklista do wypełnienia. Bez zaliczenia poszczególnych punktów system nie uzna, że jest gotowy na bezpieczne leczenie Pacjenta – opowiada lek. Mirosław Kolbusz.

Specjalista przekonuje, że tej metody nie należy się bać. Im wcześniej nowotwór zostanie rozpoznany i im mniej będzie zaawansowany, tym większa szansa na przejście leczenia z minimalną liczbą działań niepożądanych. Dlatego zachęcamy Państwa do regularnych badań – szczególnie w Miesiącu Świadomości Raka Piersi, gdzie podstawowym badaniem przesiewowym pozostaje mammografia. Dla Pań w wieku między 45. a 74. rokiem życia jest ona bezpłatna i można ją wykonać raz na dwa lata.

Informacji udziela rejestracja: (48) 377 90 20.