Żylaki kończyn dolnych

Przewlekła niewydolność żylna, zwana potocznie żylakami jest jedną z częstszych chorób układu krwionośnego. Objawiająca się widocznym przez powłoki skórne zgrubieniem i przebarwieniem żył, powstaje na skutek upośledzenia ich drożności i wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach. Bagatelizowanie i nieliczenie choroby prowadzi do zaburzeń w odżywianiu naczyń, czego konsekwencją są często owrzodzenia podudzi.

Żylaki kończyn dolnych mogą rozwinąć się na bazie uwarunkowań genetycznych. Mogą też być konsekwencją występowania następujących czynników:

siedzący tryb życia

- otyłość

- ciążą

- przebyta kuracja hormonalna

- płaskostopie, lub inna wada postawy

- zbyt częste gorące kąpiele, opalanie się

- nadużywanie sauny

- przebyte zapalenie żył głębokich

- zakrzepica

Czynniki ryzyka:

- wiek

- płeć żeńska

- wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej w pozycji stojącej

Objawy:

Dolegliwości związane z niewydolnością żył rozwijają się wolno, jednak nie bezobjawowo. Chorobę zwiastować mogą:

- nasilające się w godzinach wieczornych obrzęki kończyn dolnych

- uczucie ciężkości nóg

- ból i pieczenie kończyn

Ponieważ dokładna diagnostyka jest punktem wyjścia dla skutecznego leczenia pacjent trafiający do flebologa poddawany jest różnorodnym testom mającym ocenić stopień zaawansowania choroby. Podstawowym badaniem jest USG– doppler pozwalające zidentyfikować źle funkcjonujące zastawki żyle. Inne często stosowane metody diagnostyczne to :

- warikografia, które poprzez wstrzyknięcie do żył środka cieniującego pozwala, na stworzenie, ,mapy’’ nieprawidłowo funkcjonujących naczyń.

- termografia ciekłokrystaliczna- badanie poprzedzone kilkunastokrotną zmiana ułożenia stopy (pięta – palec) Po wykonaniu takiego ćwiczenia do nogi pacjenta przykłada się płyty ciekłokrystaliczne. Zmienione chorobowo, niewydolne żyły widać wówczas jako ,,gorące punkty’’

- flebografia - w celu uwidocznia głębokich żył kończyn dolnych do żyły na grzbiecie stopy wstrzykuje się środek cieniujący. Na kostkę zakłada się opaskę uciskową, co powoduje, iż wstrzyknięty środek kieruje się do żył głębokich, aby zwolnić przepływ środka na wysokości goleni również umieszcza się opaskę uciskową.

Leczenie:

Najogólniej metody walki z chorobą podzielić można na: leczenie zachowawcze, farmakologiczne oraz operacyjnie. Wybór odpowiedniej metody zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania dolegliwości.

Leczenie zachowawcze to stosowanie maści i kremów zmniejszających obrzęki oraz uczucie ciężkości nóg. Pomocne bywa też noszenie specjalnych podkolanówek i rajstop, częste unoszenie nóg, wykonywanie masaży. Terapia farmakologiczna polega na doustnym podawaniu środków uszczelniających naczynia. Są to preparaty naturalnego pochodzenia, zwierające min. wyciąg z rycyny lub kasztanowca. Gdy farmakologia zawodzi szansą na powrót do zdrowia są zabiegi chirurgiczne mające na celu usunięcie niewydolnych żył.

Najpopularniejsze sposoby walki z chorobą to:

- obliteracja zwana też skleroterapią polegająca na wstrzyknięciu do światła żylaków środka chemicznego powodującego ich zrośnięcie i przekształcenie, a następnie całkowite wchłonięcie. Oblitercaja może być też z powodzeniem stosowana do usuwania tzw. ,,pajączków’’. Wówczas środek wstrzykiwany jest do mikrożyłek, lub naświetla się jej promieniami lasera powodującymi ich zamykanie i niszczenie. Zastosowanie tego sposobu leczenia nie jest możliwe, jeśli zastawka u ujścia żyły pachwinowej jest niewydolna, żylaki duże i napięte a krew napływająca do nich pod dużym ciśnieniem.- kriostripping, metoda polegająca na zamrażaniu żył powierzchniowych. W przypadku drobnych żylaków powierzchownych zastosować można leczenie promieniami lasera - stripping, stosowany jest w wypadku niewydolności zastawek oraz naczyń przeszywających. Zabieg polega na usunięciu chorych żył.

Profilaktyka:

- nie należy nadużywać gorących kąpieli i sauny

- trzeba dbać o utrzymanie wagi ciała na bezpiecznym dla zdrowia poziomie

- nie należy nosić zbyt obcisłych spodni, ciasnych skarpet

- należy zadbać o aktywność fizyczną, jednak nie uprawiać dyscyplin obciążających stopy

Jeśli nasza praca wymaga długotrwałego przybywania w pozycji stojącej, co pewien czas trzeba przenosić ciężar ciała z palców na piętę i odwrotnie. Jeśli często przebywamy w pozycji siedzącej poruszajmy stopami, co jakiś czas wstańmy i pospacerujmy Należy zadbać o dobór odpowiedniego obuwia, w przypadku kobiet buty nie powinny mieć obcasów wyższych niż 5 cm, trzeba zwracać uwagę na ułożenie stopy w bucie, niewygodę korygować wkładkami.

Cyt. Sekcja Organiz. i Rozl.z N.F.Z.