Borelioza – najczęstsza choroba przenoszona przez kleszcze

Kleszcze żywiąc się krwią zwierząt żyjących w lesie, zakażają się bakteriami, wirusami i pasożytami, które następnie mogą przenosić na ludzi. Dlatego też nie powinno się bagatelizować ugryzienia przez tego pajęczaka.

Borelioza jest chorobą wywołaną przez bakterię Borrelia burgdorferi . Szacuje się, że w Europie co trzeci kleszcz jest nosicielem bakterii wywołującej boreliozę. Krętki boreliozy dostają się do skóry żywiciela (którym może być człowiek) ze śliną żerującego kleszcza. Ryzyko transmisji zwiększa się z czasem żerowania i po 72 godzinach wynosi 100%.

Objawy :

· symptomy grypopodobne,

· rumień wędrujący (powiększające się zaczerwienienie na skórze),

· zapalenie i bóle stawów,

· zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,

· porażenie nerwów,

· bóle korzeniowe,

· zaburzenia czucia,

· zaburzenia rytmu serca,

· w przewlekłej boreliozie: postępujące zapalenie mózgu, nawracające zapalenia stawów, niedowłady, zmiany zanikowe skóry.

Najważniejszym jest zdiagnozowanie boreliozy we wczesnej fazie, ponieważ jest wówczas całkowicie wyleczalna. Natomiast zaawansowana choroba trudno poddaje się terapii i część dolegliwości pozostaje na całe życie.

Chorobę może rozpoznać tylko lekarz po uwzględnieniu objawów.

Trzeba pamiętać, że po usunięciu kleszcza występuje zaczerwienienie o charakterze plamisto-grudkowym, niewielkie, średnicy 1-2 cm, stopniowo się zmniejszające. Nie jest to objaw boreliozy!

Rumień wędrujący to zmiana skórna o średnicy równej lub przekraczającej 5 cm, pojawiająca się kilka dni po ukłuciu kleszcza, stopniowo powiększająca się, niebolesna, najczęściej wykrywana przypadkowo.

Równolegle z rumieniem mogą występować dolegliwości uogólnione, takie jak: złe samopoczucie, zmęczenie, bóle głowy, niewielka gorączka, pobolewania stawów i mięśni, limfadenopatia.

Diagnostyka boreliozy wspierana jest badaniami laboratoryjnymi. Badane są swoiste przeciwciała wytwarzane przez organizm w celu obrany przed zakażeniem. Są to przeciwciała Borrelia w klasie IgM – wskaźnik świeżego zakażenia, najczęściej występujący na początku infekcji. Wykrywane są około 2 tygodni po zakażeniu i osiągają szczyt około 2-3 miesiąca, następnie ich ilość wolno spada.

Przeciwciała Borrelia w klasie IgG pojawiają się we krwi chorego po około 2 miesiącach i ich stężenie szybko narasta w trakcie przebiegu infekcji. Wykazanie wyraźnego wzrostu stężenia specyficznych przeciwciał w klasie IgG (w powtórnym badaniu przeprowadzonym po dwóch tygodniach ) jest potwierdzeniem ostrej choroby zakaźnej.

Zaleca się wykonywanie dwustopniowego badania:

· testy przesiewowe przeciwciał w klasie IgG i IgM metodą ELISA o odpowiedniej czułości,

· potwierdzenie wyników dodatnich i granicznie dodatnich testem Borelia IgM i IgG Western blot o odpowiedniej swoistości.

Interpretując wyniki badań laboratoryjnych należy brać pod uwagę, że:

· dodatni wynik badania potwierdza rozpoznanie boreliozy, ale nie można opierać rozpoznania jedynie na dodatnim wyniku,

· zarówno przeciwciała w klasie IgG jaki i IgM mogą utrzymywać się przez lata po leczeniu,

· ujemny wynik testu u osoby z podejrzeniem późnej postaci boreliozy praktycznie wyklucza chorobę.

mgr anal. med. Agnieszka Flont

specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej

Powyższe badania od wielu lat wykonuje laboratorium Medica na ulicy Słowackiego w Radomiu. Wykorzystuje testy najwyższej jakości, wg zaleceń Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych.