Alzheimer – opiekunowie

Organizacja i koszty opieki nad osobami z chorobą Alzheimera.

Wraz z rosnącą liczbą ludzi w wieku podeszłym, wzrasta zjawisko coraz częstszego występowania schorzeń otępiennych. Zespoły otępienne występują u około 8% - 10% populacji powyżej 65 roku życia. Najczęstszą przyczyną otępienia jest choroba Alzheimera.

Czas trwania choroby wynosi średnio od 4 do 12 lat (przy dobrej opiece chorzy żyją i 20 lat). W czasie trwania choroby chory przechodzi wszystkie stadia: od pełnej aktywności i samodzielnego życia, poprzez konieczność zapewnienia częściowej opieki, aż do pełnej pielęgnacji.

Główny ciężar opieki spoczywa na rodzinach. W miarę zwiększania się niewydolności chorego, rodzina zwykle przejmuje ciężar opieki nad chorymi. Niezależnie od liczby członków rodziny, zwykle współmałżonek lub jedno z dzieci, staje się głównym opiekunem. Czasami rolę głównego opiekuna pełni dziecko, które zamieszkuje z chorym, częściej jest to córka lub synowa niż syn.

Opiekun doświadcza szczególnego obciążenia emocjonalnego, spowodowanego pogorszeniem się kontaktu, brakiem krytycyzmu chorobowego i coraz częściej występującymi zaburzeniami zachowania.

Oskarżenia o niewierność, odwrócenie rytmu sen - czuwanie, werbalna i fizyczna agresja, niepokój, kłopot z wytłumaczeniem podstawowych działań, np fizjologicznych, to tylko niektóre problemy z jakimi musi zmagać się opiekun.

Zespoły otępienne występują najczęściej w wieku podeszłym. Opiekunami są najczęściej współmałżonkowie, często także w podobnym wieku, z licznymi chorobami własnymi. Tak więc oprócz obciążeń wynikających z opieki, muszą oni również walczyć z własnymi chorobami.

Jeżeli opiekunami są dzieci, to muszą zadbać o funkcjonowanie życia własnej rodziny, muszą być sprawne w pracy i niejednokrotnie zapewnić również opiekę w złych warunkach mieszkaniowych chorym rodzicom.

W wielu opracowaniach stwierdza się zwiększenie występowania depresji i zwiększoną chorobowość opiekunów.

Znacznie częściej opiekunowie chorych na chorobę Alzheimera przyjmują leki psychotropowe.

Do wyżej wymienionych obciążeń opiekunów, razem z postępem choroby, należy dodać wzrastające koszty materialne związane z przyjmowaniem leków przez chorych, a w późniejszym stadium choroby dołączają się również koszty związane z pielęgnacją chorego - wydatki na środki opatrunkowe i pampersy.

Bardzo istotną rolę w pomocy chorym i opiekunom spełniają grupy wsparcia i samopomocy sąsiedzkiej, istnienie domów pobytu dziennego i domów pobytu okresowego, propagowanie wiedzy na temat choroby Alzheimera, angażowanie władz lokalnych w organizowanie pomocy instytucjonalnej dla chorych i ich opiekunów .

Obserwacje z domów pobytu dziennego wskazują, że oprócz zmniejszenia obciążenia opiekuna, pełnią one również pożyteczną rolę wobec chorego: zmniejszenie niepokoju chorych, zmniejszenie zaburzeń zachowania i błądzenia chorych.

W związku z sytuacją demograficzną naszego społeczeństwa, w ciągu najbliższych lat będzie konieczna reorganizacja opieki zdrowotnej z wydzieleniem specjalistycznych form pomocy (np. oddziałów psychogeriatrycznych, poradni zaburzeń pamięci). Powinno się również szkolić lekarzy rodzinnych aby pełnili funkcję konsultantów w opiece domowej oraz należy zwiększyć dostępność do specjalistów takich jak psychiatrów i neurologów w placówkach pomocy społecznej.

Lek. Med. Beata Topolska-Kordys, specjalista neurolog – prowadząca grupę wsparcia dla rodzin opiekunów chorych na Alzheimera przy Stowarzyszeniu POMOCNE DŁONIE z Radomia t. 600 168 664, najbliższe spotkanie 04 kwietnia 2011 r. godz. 16.00 Radom ul. Niedziałkowskiego 2.