Oparzenia

Oparzenie to uszkodzenie tkanek wywołane działaniem wysokiej temperatury. Uszkadzający wpływ temperatury na skórę rozpoczyna się przy 42°C. Przy tej temperaturze już po 6 godzinach ulega martwicy naskórek, przy 55°C wystarczą 3 minuty działania, a przy 70°C zaledwie 1 sekunda. Graniczną temperaturą, powyżej której nieodwracalnemu uszkodzeniu ulega białko tkankowe, jest 55°C. Każda wyższa temperatura, działając na powierzchnię ciała, powoduje uszkodzenie skóry i tkanek głębszych, najczęściej uszkodzenie nieodwracalne, czyli martwicę. W zależności od wysokości temperatury, jaka działa na organizm człowieka, oraz czasu jej działania powstają odpowiednie miejscowe lub ogólnoustrojowe uszkodzenia.

Wyróżnia się 3 stopnie oparzenia, które zależą od głębokości uszkodzenia.

I Stopień – cechuje się zaczerwienieniem skóry (rumień), połączonym z lekkim obrzękiem i bolesnym pieczeniem. Rumień powstaje pod wpływem krótkotrwałego działania pary wodnej, niezbyt gorącej wody, lub też po zbyt silnym opalaniu się. Utrzymuje się zazwyczaj kilka dni i goi się po złuszczeniu naskórka bez pozostawienia blizny.

II Stopień – występuje gdy oprócz zaczerwienienia i obrzęku pojawiają się pęcherze wypełnione żółtawym płynem surowiczym. Pęcherze te to nic innego, jak tylko martwy naskórek uniesiony gromadzącym się pod nim płynem tkankowym. Toczą się tu silne procesy zapalne i martwicze naskórka na granicy ze skórą właściwą. Bóle bywają znaczne. Oparzenia II stopnia powstają po oblaniu się wrzątkiem, gorącym olejem, pod wpływem pary wodnej itp. Goją się one zwykle po upływie ok. 2 tygodni dzięki możliwości regeneracji naskórka od dna.

III Stopień – występuje wówczas gdy następuje zniszczenie pełnej grubości skóry, a często i tkanek leżących głębiej, niekiedy aż do kości. Często część martwicza skóry wysycha i powstają białoszare lub żółte strupy. Oparzenie takie sprawia bardzo silne bóle, jednocześnie powierzchnia oparzona jest niewrażliwa na dotyk.

Później następuje oddzielenie części obumarłych i wytworzenie ziarniny oraz blizny. Takie oparzenia, powstałe przez: otwarty ogień, dłuższe działanie wrzątku, gorący olej itp., wymagają często leczenia operacyjnego przeszczepami skóry.

Skrajną postacią oparzenia jest zwęglenie tkanek. Oprócz zmian miejscowych oparzenie powoduje zaburzenia ogólnoustrojowe w postaci wstrząsu, a następnie tzw. chorobę oparzeniową, wywołaną bólem, utratą osocza krwi i zatruciem organizmu przez wchłaniane produkty rozpadu białka tkankowego. Natężenie tych zmian jest wprost proporcjonalne do powierzchni oparzenia. Im rozleglejsza jest powierzchnia oparzona, tym większa jest ucieczka z krwi płynu wraz z białkiem do obrzękłych tkanek i pęcherzy oraz większe niebezpieczeństwo wystąpienia wstrząsu. Tak więc obok głębokości (stopnia) oparzenia bardzo ważna jest jego rozległość

Każde oparzenie II i III stopnia, które obejmuje 15–20% powierzchni ciała u człowieka dorosłego, a 10% u dziecka lub u człowieka w wieku starszym, prowadzi zwykle do znacznej utraty płynu, co powoduje wstrząs oparzeniowy i stanowi zagrożenie życia. Wymaga więc leczenia szpitalnego. Oparzenia obejmujące ponad 50% powierzchni ciała, zwłaszcza u dzieci i u ludzi w podeszłym wieku, stanowią poważne zagrożenie życia prowadząc zwykle do śmierci. U najmłodszych dzieci obserwuje się niejednokrotnie zgon już po oparzeniu 10–15% powierzchni ciała. Śmierć może nastąpić wówczas w ciągu 24–48 godzin po oparzeniu.

ABC pierwszej pomocy przy oparzeniach obejmuje:

- uwolnienie poszkodowanego, w miejscu oparzenia od odzieży, ozdób, zegarka,

jak najszybsze schłodzenie oparzonego miejsca – zimną wodą, kostkami lodu zawiniętymi w ściereczkę

- Można przyłożyć jałowy opatrunek

- wezwać pomoc lekarską ( o ile oparzenie nie wygląda na oparzenie I stopnia).

Nie wolno:

- odrywać przyklejonej do rany odzieży,

- przekłuwać pęcherzy,

- dotykać oparzenia,

- smarować oparzonej skóry maściami, kremami, masłem ani innymi tłuszczami, piankami, śmietaną ani białkiem jaja kurzego.

- polewać w celu odkażenia żadnym alkoholem (wódka, spirytus, środki odkażające)!

- przy oparzeniach wewnętrznych i rozległych oparzeniach zewnętrznych podawać jedzenia i picia,

- pozostawić poszkodowanego bez opieki.

- jeśli poparzeniu uległo dziecko lub człowiek starszy koniecznie trzeba udać się na pogotowie.

- szybka pomoc lekarska jest również potrzebna jeśli poparzenie jest rozległe jak również gdy obejmuje twarz lub krocze.

- Na pogotowie trzeba się udać również w przypadku gdy ubranie przykleiło się do rany.Cyt.

Sekcja Organiz. i Rozl.z N.F.Z R.Sz.S.