Autoimmunizacja - dysfunkcją układu odpornościowego

Dużą grupą chorób rozpoznawaną coraz częściej w ostatnich latach w przebiegu których dochodzi do dysfunkcji układu odpornościowego są choroby z autoimmunizacją.

Etiopatogeneza tych schorzeń związana jest z występowaniem w organizmie reakcji immunologicznych przeciw własnym antygenom.

Układ immunologiczny nie powinien wyrządzać szkód własnemu organizmowi, powinien tolerować własne antygeny jednak mimo wielopoziomowej i bardzo precyzyjnej regulacji tego układu zdarzają się sytuacje w których dochodzi do wytworzenia komórek i przeciwciał skierowanych przeciwko własnym epitopom antygenowym. Taki stan układu immunologicznego to właśnie autoimmunizacja.

Mechanizmy na drodze których dochodzi do pojawienia się w ustroju autoprzeciwciał, czy tez do uaktywnienia się przeciwciał normalnie pozostających w latencji nie są do końca wyjaśnione.

W normalnych warunkach układ odpornościowy rozróżnia antygeny własne od antygenów zewnątrzpochodnych. U niektórych osób dochodzi jednak do przełamania bariery autotolerancji i pojawiają się wówczas autoprzeciwciała.

Autoprzeciwciała łączą się komplementarnie z własnymi antygenami i doprowadzają do zaburzeń funkcjonowania organizmu i wystąpienia objawów chorobowych.

Wśród czynników etiologicznych prawie wszyscy autorzy podkreślają podstawową rolę czynników pochodzenia endogennego jak np. hallotypu antygenów HLA oraz różnego rodzaju czynników egzogennych. Wśród tych ostatnich istotną rolę odgrywają infekcje np. bakteriami jelitowymi Gram-ujemnymi, krętkami z rodzaju Borrelia, patogenami atakującymi drogi moczowo-płciowe jak np. Chlamydia trachomatis czy tez wirusami jak parvowiris B19.

Choroby autoimmunologiczne to bardzo szeroka i zróżnicowana grupa przewlekłych, nierzadko poważnych w swych konsekwencjach schorzeń obejmująca wiele chorób w tym :

tzw. układowe choroby tkanki łącznej :

reumatoidalne zapalenie stawów,

toczeń rumieniowaty układowy,

mieszana choroba tkanki łącznej,

Pierwotny zespół Sjogrena, twardzina układowa,

zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe.

oraz schorzenia narządowo swoiste:

choroba Hashimoto,

choroba Graves Basedowa,

niedokrwistość megaloblastyczna złośliwa,

zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka,

cisawica,

pęcherzyca zwyczajna,

małopłytkowość samoistna,

wrzodziejące zapalenie jelita grubego,

pierwotna nietolerancja glutenu,

miastenia,

Badania laboratoryjne odgrywają ważną rolę w diagnostyce tych chorób, a ich wyniki są istotną przesłanką do postawienia prawidłowego rozpoznania.

Trzeba jednak pamiętać że są one jedynie badaniami pomocniczymi – nadrzędną funkcję pełni ocena stanu klinicznego pacjenta.

Spośród metod skriningowych najwyższą wartość diagnostyczną ma metoda immunofluorescencji (IIF) z zastosowaniem jako substratu komórek Hep – 2.

Oraz jej modyfikacja z zastosowaniem koniugatów antyglobulinowych.

Metoda immunofluorescencji daje kilka typowych obrazów (patterns) typów świecenia którym przyporządkowane są przeciwciała o określonej swoistości.

Ponieważ niektóre autoprzeciwc8iała dają zbliżony obraz w dalszej ich identyfikacji wykorzystuje się metodę western- blotting

Identyfikacja autoprzeciwciał obydwoma metodami wykonywana jest w pracowni laboratorium Medica.

Pracownia wykonuje badania metodami referencyjnymi z użyciem najwyższej jakości odczynników do metody IFF jak i western – blottingu

mgr anal med. Agnieszka Flont

specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej